spot_img

spot_img

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य घट्दा घटाउँदैन, घाटामा बोनस बाँड्छ आयल निगम

काठमाडौं। २०५८ देखि २०७० सालसम्म नेपाल आयल निगम निरन्तर घाटामा थियो। यो १२ वर्षको अवधिमा निगमले ३८ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको घाटा बेहोरेको देखाएको छ।

त्यसपछि तत्कालीन उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री सुनिलबहादुर थापाले स्वचालित मूल्य प्रणाली (अटो प्राइस) कार्यविधि कार्यान्वयनमा ल्याए। उक्त कार्यविधिअनुसार निगमले महीनाको दुई पटक (हरेक महीनाको १ र १६ तारिख) पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य समायोजन गर्नुपर्दछ।

तर निगमले उक्त कार्यविधि उल्लंघन गर्दै आफूखुशी मूल्यवृद्धि गरिरहेको छ। अघिल्लो वर्ष मंसीरमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढाएको निगमले त्यसयता १६ पटक निरन्तर मूल्य बढाइसकेको छ। तर यो बीचमा निगमले गत ३० असारमा १ रुपैयाँ मूल्य घटाएको थियो।

अघिल्लो वर्ष मंसीरमा पेट्रोल, डिजेल र एलपीजी ग्यासको मूल्य क्रमशः १ सय १० रुपैयाँ, ९३ रुपैयाँ र १ हजार ३७५ रुपैयाँ रहेकोमा उक्त मूल्यमा बुधबार राति फेरि समायोजन भयो/बढाइयो।

अब पेट्रोल, डिजेल र एलपीजी ग्यासको मूल्य क्रमशः १ सय ३६ रुपैयाँ, १ सय १९ रुपैयाँ र १ हजार पाँच सय ७५ रुपैयाँ पुगेको छ। पछिल्लो समय १२ कात्तिकमा मूल्य वृद्धि गरेको निगमले १२ दिनको अवधिमै बुधबार पुनः पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि गरेको हो।

निगमले आगामी दिनमा मूल्य बढ्ने सक्ने फेरि चेतावनी दिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य निरन्तर बढिरहेकाले आफूले पनि बढाउनुपरेको निगम तर्क गरिरहेछ।

३० कात्तिकमा निगमलाई प्राप्त हुने सूचीमा मूल्य बढेर आउन सक्ने भन्दै २५ कात्तिक रातिदेखि नै निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढाएको हो। हाल निगमलाई पेट्रोल, डिजेल र एलपी ग्यासमा क्रमशः प्रतिलिटर ७ रुपैयाँ ४२ पैसा, ३ रुपैयाँ ९२ पैसा र २ सय ४६ रुपैयाँ ९७ पैसा घाटा रहेको निगमका सहप्रवक्ता पुस्कर कार्कीले बताए।

भारतबाट महँगोमा किनी निगमले नेपालमा सस्तोमा बेचिरहेको उनले बताए। जसकारण आगामी १५ दिनमा मात्रै निगमलाई साढे २ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी नोक्सान हुने प्रक्षेपण निगमको छ।

नियम एकातिर तर्क भने अर्कै

तर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घट्दा पनि मूल्य समायोजन नगर्ने निगम बढ्दा भने स्वचालित मूल्य प्रणाली (अटो प्राइस)अनुसार समायोजन गर्नुपर्ने प्रावधान उल्लंघन गर्छ। आफूखुशी मूल्यवृद्धि गरिरहेको छ। पाँच दिनपछि प्राप्त हुने मूल्यसूची बढेर आउने अनुमानका भरमा निगमले बुधबारदेखि नै मूल्य बढाइसकेको छ।

निगमले २०७५ पुस १७ देखि माघ १८ सम्म एकै महीनामा डेढ अर्ब नाफा कमाएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य घट्दा पनि निगमले नेपाली बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य घटाएन। त्यसपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य बढेको भन्दै फेरि समायोजन गर्‍यो अर्थात् बढायो। सोही वर्षको फागुन र चैतमा पनि मूल्य घट्दा समायोजन गरेन।

१९ माघ २०७५ मा समायोजन गरेको निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य त्यसपछि सोझै ११ वैशाख २०७६ मा मात्रै समायोजन गर्‍यो। त्यसबीचमा पनि अटो प्राइसअनुसार मूल्य समायोजन नगरेको निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य बढ्दा भने निरन्तर बढाइरहेको छ।

ढुवानी र ब्याजका कारण मात्र नाफामा पुगेको दाबी गरेको निगमले २०७६/७७ मा मात्रै १२ अर्ब रुपैयाँ नाफा कमाएको थियो। तर यो नाफाको मुख्य कारण भने मूल्य समायोजन नभएपछि भएको जानकारहरू बताउँछन्। नाम नखुलाउने शर्तमा एक अर्थविद्ले भने, ‘‘अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य बढ्दा मात्रै समायोजन गर्नु उपभोक्ता हितविपरीत हो।’’ अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य घटे पनि समायोजन नगर्नु तर बढेको बेला निर्धारित अवधिभन्दा अगावै मूल्य समायोजन गर्नु गलत भएको उनको तर्क छ।

गएको एक वर्षमा कोरोना संक्रमणका कारण संसारभर आर्थिक गतिविधि घट्यो र यस वर्षको विकशित देशको आर्थिक वृद्धि पनि ६ प्रतिशत मात्रै रह्यो। अघिल्लो वर्ष उत्पादन र माग घटेकोमा यस वर्ष बढेको छ। जसकारण आपूर्ति चैनमा असर परेकाले कच्चा तेलको मूल्य बढेको छ। जसकारण नेपालमा पनि मूल्य बढ्नु स्वाभाविक हो। तर स्वचालित मूल्य प्रणाली अवधिअघि नै मूल्यवृद्धि गर्न नहुने निगमकै पूर्वअध्यक्ष समेत रहेका अर्थविद् डा. शंकर शर्मा बताउँछन्।

घाटामा पनि बोनस बाँड्छ निगम

आफू घाटामा रहेको बताउने निगमले २०७७/७८ मा मात्रै कर्मचारीलाई ६ करोड रुपैयाँ बोनस (लाभांश) बाँडेको थियो। तर सरकारी स्वामित्वमा रहेको कम्पनीले घाटामा रहेको बेला बोनस बाँड्न नपाउने सरकारी व्यवस्था छ। चुहावट तथा व्यवस्थापनमा सरकारले हस्तक्षेप गरी नियमन नगरे निगम अर्बौंको घाटामा जाने उनले बताए। ‘‘चुहावट तथा अन्य बेतिथिमा सरकारले कडाइका साथ नियमन गर्न आवश्यक छ,’’ उनले भने।

भारतले खाडी र केही अन्य मुलुकबाट कच्चा तेल आयात गर्ने गरेकोमा नेपालले भने भारतबाट सोझै उपभोगयोग्य पेट्रोलियम पदार्थ खरीद गर्ने गरेको छ। जसकारण नेपालमा भारतले पठाएको सूचीअनुसार मूल्य समायोजन हुँदै आएको छ।अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य घट्दा घटाउँदैन, घाटामा बोनस बाँड्छ आयल निगम

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Latest

रास्वपाको भ्रष्टाचार शुन्य शासन व्यवस्थाको मूल मन्त्र- सचिव शंकर श्रेष्ठ

वीरगंज, ७ असार । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको सामाजिक संगठन सचिव शंकर श्रेष्ठले भ्रष्टाचार शुन्य शासन व्यवस्थाको मूल मन्त्र लिएर वैकल्पिक शक्तिको...

विषाक्त मदिरा पिउँदा ३४ जनाको मृत्यु

मुम्बई, ६ असार: भारतमा विषाक्त अवैध रक्सीको सेवनबाटे कम्तिमा ३४ जनाको ज्यान गएको साथै एक सयभन्दा बढीलाई अस्पताल भर्ना गरिएको तमिलनाडु...

हावाहुरीले रुख ढल्दा विद्युत् प्रसारण लाइनमा क्षति

वीरगंज, ६ असार । पूर्व–पश्चिम १३२ केभी प्रसारण लाइनअन्तर्गत रौतहटको चपुर सबस्टेसनबाट बाराको पथलैया सबस्टेसनको १३२ केभी प्रसारण लाइनमा रूख ढलेर...

रामराजा क्याम्पस प्रमुखको गोली हानी हत्या, दुईजना पक्राउ

बारा, ३२ जेठ । बारा जिल्लाको कलैयास्थित रामराजा बहुमुखी क्याम्पसका प्रमुख हरिभूषण कुशवाहाको गोली हानी हत्या गरेको घटनामा संलग्न रहेको आशंकामा...

४२ जनाद्वारा रक्तदान, रक्तदाताहरु सम्मानित

वीरगंज, ३२ जेठ । विश्व रक्तदाता दिवसको अवसरमा वीरगंजको भारतीय महावाणिज्य दूतावासले रेडियो वीरगंजको समन्वयमा आयोजना गरेको रक्तदान कार्यक्रममा ५ महिलासहित...

तराईमा तातो हावाको लहर बढ्नसक्ने, सतर्कता अपनाउन अनुरोध

काठमाडौँ, २७ जेठ : जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आगामी केही दिनसम्म देशभरको तापक्रमको अवस्था विश्लेषण गर्दा तराईका भूभागमा अत्यधिक गर्मीको...
spot_img
spot_img

सम्बन्धित समाचार

सशस्त्र प्रहरी पर्सा द्वारा ३६ लाख मूल्य बराबरको अवैध समान बरामद

धिरज बर्णवाल वीरगन्ज। सशस्त्र प्रहरी पर्साले ३६ लाख बराबरको भन्सार छलिका समान बरामद गरेको छ। सशस्त्र प्रहरी पर्साले पर्सा जिल्लाको वीरगन्ज महानगरपालिका-१६ स्थित भुट्न देवी मन्दिर...

ट्रान्सफरमा चोरी गर्ने पक्राउ

बारा, १७ पुस । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले जडान गरेको ट्रान्सफरमा पुस १३ गते राति चोर्ने एकजनालाई बारा प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । बारा सिम्रौनगढ नगरपालिका...

ट्रान्सफरमा चोरी गर्ने पक्राउ

बारा, १७ पुस । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले जडान गरेको ट्रान्सफरमा पुस १३ गते राति चोर्ने एकजनालाई बारा प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । बारा सिम्रौनगढ नगरपालिका...

अमेरिकाबाट नेपाल गाँजा मगाउने तीनजना पक्राउ

बारा, १७ पुस । जिल्ला प्रहरी कार्यालय, बाराले अमेरिकाबाट पार्सल गरी पठाईएको एक किलो गाँजासहित तीनजनालाई पक्राउ गरेको छ । विदेशबाट लागु औषध डिलेभरी हुँदैछ...

हैप्पी न्यू इयर २०२४ भन्दै भारतीय पर्यटकहरुको नेपालमा

वीरगंज, १६ पुस । सन् २०२४ का दिन वीरगंज भएर भारतीय पर्यटकहरु उल्लेख्य मात्रामा नेपाल आएर नयाँ वर्ष मनाउंदै छन् । भारतको बिहार,...

तराईको जिल्लाहरूमा चिसो बढेपछि जनजीवन कष्टकर

वीरगंज १५ पुस । तराईको जिल्लाहरूमा घाम नलागी हुस्सु लाग्ने गरेकोले अत्याधिक चीसो बढेपछि जनजीवन कष्टकर बन्दै गएको छ । तराईको जिल्लाहरूमा तीन दिनदेखि घाम...