spot_img

spot_img

महीनावारीको पीडा, ओछ्यानमै थला पर्छन् महिला

काठमाडौं। अम्बिका दंगाल २५ वर्षकी भइन्। उनको महीनावारी गडबडी भएको ८ वर्ष बढी भयो।

लगातार ६५ दिनसम्म पनि महीनावारी नहुने समस्या भएपछि उनलाई झन् पीडा भयो। महीनावारी भए पनि उनलाई पेट दुख्ने र उल्टी हुने समस्याले कहिल्यै छाडेन। भन्छिन्,”कहिलेकाहीँ त ओछ्यानमै थला पर्छु।”

निश्चित उमेर पुगेपछि किशोरीहरू महीनावारी हुने गर्छन्। यो प्रजननसम्बन्धी एउटा चक्र हो। यो मातृत्वको पहिचान पनि हो। तर धेरैजसो महिला तथा किशोरीहरूमा यो समस्याका रूपमा देखापर्ने गरेको छ।

महीनावारी भएको बेला पीडा हुनु सामान्य मानिन्छ। तर अत्यधिक दुखाइले उनीहरूलाई निराश र अस्वस्थ बनाइदिन्छ। अम्बिका थप्छिन्, “महीनावारी भएको बेला कैयौं पटक मृत्युलाई नजिकबाट नियालेको अनुभूति गरेको छु।”

एकपटक उल्टी भएर निकै जटिल अवस्थामा पुगेको उनको अनुभव छ। “महीनावारी भएको तीन दिन त मुखमा केही परेन, अर्धचेत अवस्थामा थिएँ। पाँच ओटा स्लाइन दिएपछि बल्ल होसमा आएँ”, महीनावारी भएको पीडा उनले शब्दमा पोखिन्।

उनको विवाह भएको तीन वर्ष भयो, सन्तान भएको छैन। उनले डाक्टरलाई देखाएर औषधि पनि सेवन गरिन्। हार्मोनसम्बन्धी दबाइ खाए पनि उनको समस्या ज्यूँकात्यूँ छ।

कमला (नाम परिर्वतन)को १४ वर्षमा पहिलो पटक रजस्वाला शुरु भयो। त्यसको पाँच महीनापछि मात्र दोस्रो पटक उनी महीनावारी भइन्। तर त्यसपछि दुई वर्ष उनको महीनावारी चक्र समयमै भयो।

अहिले आएर भने फेरि गडबडी हुने थालेको उनी बताउँछिन्। “कहिले ४५ दिनमा, कहिले दुई महीनामा त कहिले तीन महीनामा महीनावारी हुन्छु, “कमला भन्छिन्, “महीनावारी भएको बेला असह्रय पेट दुख्छ।”

महीनावारी गडबडी भएको चार वर्षपछि परीक्षण गराउँदा आफ्नो शरीरमा हेमोग्लोबिनको मात्रा कमी भएको उनले थाहा पाइन्। त्यसपछि खानपानमा ध्यान दिन थालको उनी बताउँछिन्। तर विवाहपछि भने उनको महीनावारीमा फेरि समस्या देखियो। भन्छिन्, “अहिले पाँच महीना भयो महीनावारी भएको छैन, कहिलेकाहीँ असह्रय पेट दुख्छ के भयो भयो।”

अस्पतालमा परीक्षण गराउँदा ‘पोलिस्टिक ओभरी डिजिज’ (पीसीओएस) भएको उनी बताउँछिन्। पाँच महीनासम्म महीनावारी नहुँदा उनी कतै बच्चा नहुने हो कि भन्ने त्रासमा छिन्।

के हो पीसीओएस ?

यो एक चिकित्सा अवस्था हो, जहाँ डिम्बाशयले समयभन्दा पहिले अण्डाहरू छोड्छ, जुन समयसँगै सिस्टdमा परिणत हुन्छ। यस्तो हुँदा महिलाहरूले अनियमित महीनावारी, तौल बढ्ने तथा पुरुषले कपाल झर्ने र पेट दुख्ने जस्ता अवस्थाहरूको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ।

सिर्जना खड्काको समस्या पनि उस्तै छ। महीनावारी हुँदा उनलाई पनि अत्यधिक पेट दुख्छ। महीनावारीको समय ओछ्यानमै बिताउने गरेको उनी बताउँछिन्। भन्छिन्, “कहिलेकाहीँ त मूर्छित् नै हुन्छु।”

महीनावारीको बेला परिवारका एक जना त उनको कुरुवा नै बस्नुपर्ने अवस्था छ। पेन किलर (दुखाइ कम गर्ने औषधि) खाएर बस्ने गरे पनि अवस्था उस्तै हुने उनी सुनाउँछिन्।

यी त भए महीनावारीमा समस्या भोग्दै आएका केही महिला र तिनका समस्या। महीनावारी गडबडी, महीनावारीका बेला हुने पीडाले महिलालाई निकै समस्या दिइरहेको हुन्छ। जसका कारण उनीहरूको सामाजिक जीवन, काम र जिम्मेवारीलाई प्रभावित बनाएको हुन्छ।

साधारणतया १२ देखि १५ वर्षको उमेरमा महीनावारी शुरु हुन्छ। कसैमा आठ वर्षदेखि नै महीनावारीको लक्षण देखिने गर्दछ। जुन साधारण मानिन्छ। महीनावारीको अन्तर लगभग २८ दिन हुने गर्दछ र ४५ देखि ५५ वर्ष भित्रमा सामान्यतया सकिन्छ।

महीनावारी भनेको शारीरिक परिवर्तनमध्येको एक हो। यो हाम्रो शरीरमा भएका हार्मोनको मात्रामा आउने परिवर्तनका कारणले हुने गर्दछ। महीनावारी प्राकृतिक सरसफाइ प्रक्रिया हो र महीनावारी हुनु भनेको एउटी केटी हरेक महीना गर्भवती हुन तयार हुने संकेत हो।

महीनावारी हुँदा पाठेघरले बनाएको रगतको तह विस्तारै योनीमार्ग हुँदै रगतका रूपमा शरीरबाट बाहिर निस्कन्छ, जुन रगतको रङ गाढा रातो हुन्छ र कहिलेकाहीँ ढिक्काजस्तो भएर जमेको रगतका रूपमा पनि बाहिर निस्कन्छ।

“महीनावारी हुनु भनेको आमा बन्न सक्षम हुनु हो”, स्त्रीरोग विशेषज्ञ सुशीला वैद्य भन्छिन्, “महीनावारी भएपछि महिलालाई परिपक्व भएको मानिन्छ।”

महीनावारी गडबडी हुने मुख्य कारण

“मुख्यतया महीनावारी गडबडी हुनु भनेको डिम्ब उत्पादन नहुनु हो”, स्त्रीरोग विशेषज्ञ डा.जागेश्वर गौतम भन्छन्, “सामान्यतया महीनावारी भएको १३ देखि १७ दिनमा डिम्ब उत्पादन अर्थात् ओभुलेसन नभएमा महीनावारी गडबडी हुन्छ।”

पोलिस्टिक ओभारी डिजिज, प्रोल्याक्टिन हार्मोन बढी हुनु, थाइराइड हार्मोनको कमी हुनु, महीनावारीको प्रारम्भिक चरण, मेनोपोजको समय, तनाव, तौल घट्नु वा बढ्नु, पिल्स चक्की अनियमित खानु, तीनमहिने सुई लगाउनुलगायत कारणले पनि महीनावारीमा गडबडी गराउने उनी बताउँछन्।

अहिले धेरैजसो महीनावारी गडबडी र पेट दुखाइका समस्या लिएर अस्पताल आउन थालेका र कतिपय सामान्य औषधि खाए पनि निको भएका गौतम बताउँछन्। असह्य दुखाइ भएकाहरूलाई भने कम्तीमा एक पटक परीक्षण गराउन उनले सल्लाह दिए।

तर पीओएस भएका महिलाको तौल बढी हुने हुँदा उनीहरूले तौल कम गर्नुपर्ने सल्लाह दिन्छन् डा. गौतम। महीनावारी गडबडी भएका तीन चौथाइलाई पीओएसको समस्या हुने उनको भनाइ छ। पाठेघरभित्र साना फोका भए पनि रजस्वालाको समयमा अत्याधिक पेट दुख्ने उनले जानकारी दिए।

उपचारमा आउने २० प्रतिशत महिलाले यस्तै समस्या लिएर आउने गौतम अनुभव सुनाउँछन्। डा. गौतम भन्छन्, “महीनावारीमा पेट दुख्ने धेरैजसोले पेन किलर खाएकै हुन्छन्।” पेन किलरले ग्याष्ट्रिकको समस्या बढाउने भएकाले सकेसम्म यस्तो दुखाइ हुँदा डाक्टरकहाँ परीक्षण नै गराउन जान उनी सुझाव दिन्छन्।

शुरुआती चरणदेखि नै महीनावारी गडबडी भए हार्मोन चक्की खान सल्लाह दिन्छिन् स्त्रीरोग विशेषज्ञ रंगीना लाइकङ्गबम। “थाइरोइड र पीओएसका समस्या भएकालाई हार्मोनको प्रयोगले महीनावारी नियमित गराउन सक्छ”, उनले भनिन्।

महीनावारी भएको शुरुको चरणमा आत्तिन नहुने पनि उनले बताइन्। कलिलो उमेरमा कलिलो बाटो हुने भएकाले महीनावारी गडबडी हुने उनी तर्क गर्छिन्।

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Latest

निजगढ विस्फोट अपडेटः तीनजनाको मृत्यु, दुईजना पक्राउ

वीरगंज, १५ फागुन । निजगढमा भएको शंकास्पद वस्तु विस्फोटकमा मृत्यु हुनेको संख्या तीन पुगेको छ भने प्रहरीले दुईजनालाई पक्राउ गरेको छ...

ग्यास सिलिन्डर पडकिंदा एकको मृत्यु, चारजना घाइते

बारा, १४ फागुन । बाराको निजगढ नगरपालिका–७ सहीद चोकमा आज मध्याह्न सिलिन्डर पड्किँदा वर्कसपका सञ्चालक निजगढ नगरपालिका ९ का रेसम...

राष्ट्रि्य युवा संघ नेपाल का धोबिनी गाउँपालिका अध्यक्ष मिरोज समानीले पार्टी परित्याग गरेका छन्

पर्सा । युवा नेता तथा राष्ट्र्यि युवा संघ नेपालका महाधिवेशन प्रतिनिधि एवं गाउँपालिकाका अध्यक्ष समेत रहेका मिरोज समानीले पार्टी परित्याग गरेका...

एसपी ढुंगेलले पर्साको कमाण्ड सम्हालनेबित्तिकै अबैध हातहतियार कटुवा पेस्तोलसहित दुईजना पक्राउ

वीरगन्ज १० फाल्गुन जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साले हातहतियार सहित दुईजनालाई पक्राउ गरेको हो। हातहतियार सहित पक्राउ पर्नेमा कालिकामाई वडा नम्बर ५ का दिपेन्द्र...

पेस्तोल र नक्कली नोटसहित तीनजना पक्राउ

वीरगंज, ९ फागुन । पर्साबाट पेस्तोलसहित दुईजना र बाराबाट नक्कली नोटसहित एकजना पक्राउ परेका छन् । बुधवार राति १०ः३० बजे बहुदरमाई नगरपालिका–९...

नेपाल ए पराजित, क्यानडाले जित्यो शृङ्खला

काठमाडौँ, १० फागुन : एकदिवसीय शृङ्खलाको तेस्रो तथा अन्तिम खेलमा नेपाल ए क्यानडा–११ सँग चार विकेटले पराजित भएको छ । जितसँगै...
spot_img
spot_img

सम्बन्धित समाचार

अपहरणमा परेका व्यक्तिको २४ घण्टा नबित्दै प्रहरी निरीक्षक मोहन विक्रम केसीको अगुवाईमा भारतबाट उद्धार ,

  वीरगंज, २० कात्तिक । पर्साको कालिकामाई गाउँपालिकाबाट अपहरणमा परेका एकजना वृद्धको भारतबाट उद्धार गरिएको छ ।   कालिकामाई गाउँपालिका ४ प्रशुरामपुर निवासी ७५ वर्षीय नथुनी साह...

बारामा एक बोर्डिङका प्रधानाध्यापकमाथी गोली प्रहारगरी हत्या ।

बारा । बाराको कलैयामा एक प्रधानाध्यापकमाथि गोली प्रहार भएको छ । बारा प्रहरीका अनुसार अज्ञात समूहद्वारा कलैया निवासी रुपेश स्वर्णकारमाथि बोर्डिङ नजिकै मदर्सा टोलमा...

गोली प्रहारबाट घाइते प्रअ स्वर्णकारको निधन

वीरगंज, १३ कात्तिक । अज्ञात समूहको गोली प्रहारबाट घाइते भएका कलैया निवासी रूपेश स्वर्णकारको मृत्यु भएको छ । अज्ञात समूहको गोली प्रहारबाट गम्भीर घाइते भएका स्वर्णकारको...

कलैयाका निजी विद्यालयका प्रअमाथि गोली प्रहार

वीरगंज, १३ कात्तिक । बाराको कलैयामा एक निजी विद्यालयका प्रधानाध्यापकमाथि गोली प्रहार भएको छ । अज्ञात समूहद्वारा कलैया निवासी रूपेश स्वर्णकारमाथि २ राउण्ड गोली प्रहार भएको...

गुणस्तरहीन हार्पिक, मोबिल र एसिड बनाउने उद्योगमा छापामारी

वीरगंज, १३ कात्तिक । जिल्ला प्रहरी कार्यालय, बाराले गुणस्तरहीन हार्पिक र अनुमति नै नलिई मोबिल र एसिड बनाउने बनाउने कारखानामा छापामारी गरी सञ्चालकलाई नियन्त्रणमा लिएको...

गिट्टी, बालुवा लोड भएको सातवटा टिपर नियन्त्रण

वीरगंज, १३ कात्तिक । बारा प्रहरीले बढी परिमाणमा गिट्टी, बालुवा लोड गरेको सातवटा टिपरलाई नियन्त्रणमा लिई कारबाइ प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ । आइतवार राति ८ः३०...