spot_img

spot_img

पचली भैरवको कथालाई काठमाडौँ महानगरको सहयोग

काठमाडौँ– पचली भैरव र भैरव जात्रासँग सम्बन्धित सामाजिक विश्वासलाई रङ्ग मञ्चमा उतारिने भएको छ ।

काठमाडौँ महानगरपालिकाको कार्यक्रम सहयोगमा बज्र कला कुञ्जले कार्तिक २५ गतेदेखि टेकुको कौशी थियटरमा नाटक मञ्चन गर्दैछ । अमूर्त सम्पदासँग सम्बन्धित जनश्रुति, कथन, भनाइ, विश्वाश र आस्थालाई हेर्न, सुन्न र देख्न सक्ने माध्यमका रुपमा सांस्कृतिक नाटक प्रदर्शनका लागि अहिले अभ्यास चलिरहेको छ ।

पचली भैरवको स्थापना र १२ बर्षे जात्रा सम्बन्धी लेखिएका र भनिएका कथाको संयोजनबाट नाटक तयार पारिएको छ ।

किराँती राजा यलम्बर पञ्चलिङ्श्वर (बागमती विष्णुमती दोभान) मा साधना गरिरहेका बेला उनीसँग स्थानीय नेवार समुदायकी छोरी नैअजिमा (रुक्मिणी)सँगको भेटबाट नाटक सुरु हुन्छ । प्रेम विस्तारै बढ्दै जान्छ ।

यसपछिका पारिवारिक घटना क्रम र दैवी शक्तिका कारण उत्पन्न बाधाहरु देखाउँदै नाटकलाई निश्चित समय भेट हुने गरी वियोग गराइएको छ । यो संयोग भनेकै १२ बर्षे पचली भैरव जात्रा हो ।

भैरव, नैअजिमा र उनीहरुको छोरा मुसुका गणेश (रुद्रविनायक) नाटकका मुख्य पात्र हुन् । त्यहाँ दैवी शक्ति र आसुरी शक्तिविचको द्वन्द्वमा दैवी शक्तिको जीत भएको देखाइएको छ ।

महानगरको सामाजिक विकास विभागका प्रमुख दीपक अधिकारीकाअनुसार महानगरले काठमाडौँको मौलिकतासँग जोडिएका तर विसिँदै गएका, विर्सिन सक्ने र थोरै मात्र चर्चा हुने मूर्त अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदाको महत्व जोगाउन कार्यक्रम सहयोगअन्तर्गत नाटक मञ्चनका लागि सहयोग गरिएको हो ।

नेपाल मण्डलमा पचली भैरवको उत्पत्ति र दक्षिण भेगको सुरक्षासँग सम्बन्धित प्रसङ्ग, भैरव, अष्टभैरव, अष्टमातृका, गणेश अजिमाका शास्त्रीय नाचहरु नाटकमा हेर्न पाइन्छ ।

नाटकका निर्देशक चन्द्रमान मुनिकार भन्छन्, ‘मूर्त अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदाको सम्बन्ध देखाउँदै नेपाल मण्डलका परम्परागत चालचलन सम्बन्धी तथ्य युवालाई पुस्तान्तरण गर्नु नाटकको उद्देश्य हो । यसले सामाजिक सदभावलाई जोगाएर राख्नु पर्ने सन्देश दिनेछ ।’

नाटकका सहनिर्देशक इंगिहोयो कोइच सुनुवार भन्छन्, ‘टेकु दोभान क्षेत्रमा सिद्ध हुनुभएका तन्त्रसाधनाका पारङ्गत व्यक्तिको प्रेमलाई सामाजिक व्यवस्थासँग घुलमिल गराएर प्रस्तुत गर्नु कठिन थियो । यो कठिन कामलाई हामीले अवसर ठानेका छौँ ।’

नाटकमा सुदनमान मुनिकार, सृष्टिना मुनिकार, अनिसा श्रेष्ठ, सानुमैयाँ महर्जन, संगीता थापा, पवित्रा राई, सिर्जना शर्मा, युवहाङ् राई, रोशनी चौधरी, करिना सुनुवार र इंगिहोयो कोइच सुनुवारलगायत कलाकारको अभिनय छ ।

नेपाल मण्डल र यस क्षेत्रमा उत्पत्ति भएका देवी देवता, उहाँहरुको कथासँग सम्बन्धित सामाजिक एवं सांस्कृतिक चाल चलन सम्बन्धी जनश्रुति, भनाइ र कथाहरु चाख लाग्दा छन् । पचली भैरव स्थापनाको कथा पनि यसैसँग सम्बन्धित कथा हो । पचली भैरवलाई भैरवहरुमध्येका प्रमुख मानिन्छ ।

पञ्चलिङ्गेश्वर शव्द अपभ्रंस भएर पचली भएको मानिन्छ । ५ प्रकारका उर्जा मिलेर पञ्चलिङ्गेश्वर उत्पत्ति भएको मानिन्छ । यो बागमती र विष्णुमती नदीको संगम स्थानमा छ । कान्तिपुरको दक्षिण कोलियग्रामको सुरक्षा पचली भैरवले गरेको जनविश्वाश छ ।

यस भेगमा पर्ने व्रह्मटोल, चल्खु, टेकुलगायत क्षेत्रका स्थानीयले पचली भैरवको जात्रा घुमघामसँग मनाउँछन् ।

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Latest

रास्वपाको भ्रष्टाचार शुन्य शासन व्यवस्थाको मूल मन्त्र- सचिव शंकर श्रेष्ठ

वीरगंज, ७ असार । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको सामाजिक संगठन सचिव शंकर श्रेष्ठले भ्रष्टाचार शुन्य शासन व्यवस्थाको मूल मन्त्र लिएर वैकल्पिक शक्तिको...

विषाक्त मदिरा पिउँदा ३४ जनाको मृत्यु

मुम्बई, ६ असार: भारतमा विषाक्त अवैध रक्सीको सेवनबाटे कम्तिमा ३४ जनाको ज्यान गएको साथै एक सयभन्दा बढीलाई अस्पताल भर्ना गरिएको तमिलनाडु...

हावाहुरीले रुख ढल्दा विद्युत् प्रसारण लाइनमा क्षति

वीरगंज, ६ असार । पूर्व–पश्चिम १३२ केभी प्रसारण लाइनअन्तर्गत रौतहटको चपुर सबस्टेसनबाट बाराको पथलैया सबस्टेसनको १३२ केभी प्रसारण लाइनमा रूख ढलेर...

रामराजा क्याम्पस प्रमुखको गोली हानी हत्या, दुईजना पक्राउ

बारा, ३२ जेठ । बारा जिल्लाको कलैयास्थित रामराजा बहुमुखी क्याम्पसका प्रमुख हरिभूषण कुशवाहाको गोली हानी हत्या गरेको घटनामा संलग्न रहेको आशंकामा...

४२ जनाद्वारा रक्तदान, रक्तदाताहरु सम्मानित

वीरगंज, ३२ जेठ । विश्व रक्तदाता दिवसको अवसरमा वीरगंजको भारतीय महावाणिज्य दूतावासले रेडियो वीरगंजको समन्वयमा आयोजना गरेको रक्तदान कार्यक्रममा ५ महिलासहित...

तराईमा तातो हावाको लहर बढ्नसक्ने, सतर्कता अपनाउन अनुरोध

काठमाडौँ, २७ जेठ : जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आगामी केही दिनसम्म देशभरको तापक्रमको अवस्था विश्लेषण गर्दा तराईका भूभागमा अत्यधिक गर्मीको...
spot_img
spot_img

सम्बन्धित समाचार

व्यापारीहरूसँग महिनावारी असूल्ने नक्कली प्रहरी पक्राउ

वीरगंज, १५ मंसिर । नक्कली प्रहरी बनेर रकम असुल गर्ने एक जनालाई पर्साबाट प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । प्रहरीले बाराको आदर्शकोतवाल गाउँँपालिका वडा नं....

आगोमा जलेर बारामा एक महिलाको मृत्यु

बारा । बारामा आगोमा जलेर एक महिलाको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा जितपुरसिमरा उपमहानगरपालिका ७ बस्ने राजेन्द्र गिरीका ५५ वर्षीया श्रीमती विन्दा देवी...

छोरा फेल भएपछि आमरण अनसनमा बस्ने चेतावनी

सिराहा, १४ मंसिर । सिरहाको गोलबजार नगरपालिकाले मंसिर ९ गते लिएको परीक्षामा छोरा फेल भएपछि पत्रकार गणेशप्रसाद साहले परीक्षा रद्दको माग गर्दै आमरण अनसनको चेतावनी...

ठोरीमा पर्सा प्रहरीद्वारा १० कठ्ठा गाँजा खेती फँडानी

वीरगंज, १३ मंसिर । पर्सा प्रहरीले ठोरीमा रोपिएको दश कठ्ठामा क्षेत्रफलको गाँजा खेती फडानी गरेको छ । आज दिउँसो जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साबाट प्रहरी निरीक्षक...

राजपुरमा सञ्चालित तीनवटा भट्टीमा तोडफोड

वीरगंज, १३ मंसिर । इलाका प्रहरी कार्यालय राजपुर रौतहटले तीनवटा अवैध रक्सी भठ्ठी नष्ट गरेको छ । आज दिउँसो रौतहट, राजपुर न.पा. वडा नं ५ मा...

‘टिकटकमार्फत सामाजिक सद्भाव बिगार्नेलाई कारबाही हुन्छ’ : गृह मन्त्रालय

वीरगञ्ज । नेपाल प्रहरी र टिकटकका अधिकारीहरूबिच सामाजिक सञ्जाल टिकटकको दुरुपयोग रोक्ने विषयमा छलफल भएको छ । टिकटकमा प्रकाशन तथा प्रसारण हुने गैर कानुनी सामग्री...